Wanneer loyaliteit je kernwaarden begint te verdringen
Loyaliteit is een deugd.
In het onderwijs misschien wel één van de meest gewaardeerde.
Loyaal aan je school.
Aan je team.
Aan je bestuur.
Aan je opdracht.
Zonder loyaliteit ontstaat geen vertrouwen.
Geen stabiliteit.
Geen continuïteit.
Maar loyaliteit kent een schaduwzijde.
Liever luisteren of kijken?
Jij kiest hoe je deze inzichten tot je neemt.
🎙️ Podcast – beluister dit blog onderweg of tijdens een rustig moment, zodat je geen seconde verliest maar wel vooruitgang boekt.
🎥 Video – bekijk de kernpunten in een korte, krachtige video en ontdek hoe je direct verschil maakt in je leiderschap.
Vervolg van het artikel
Namelijk het moment waarop zij belangrijker wordt dan je kernwaarden.
Loyaliteit voelt nobel
Veel leidinggevenden die vastlopen, doen dat niet uit gemakzucht.
Ze doen dat uit betrokkenheid.
Ze blijven langer.
Ze nemen meer op zich.
Ze verdedigen besluiten waar ze zelf twijfels bij hebben.
Ze dragen spanningen die niet van hen zijn.
Omdat ze loyaal willen zijn.
En loyaliteit voelt moreel juist.
Maar morele rechtvaardiging is niet hetzelfde als innerlijke zuiverheid.
Wanneer loyaliteit verschuift van keuze naar reflex
Loyaliteit is gezond wanneer zij een bewuste keuze is.
Maar zij wordt gevaarlijk wanneer zij een automatische reflex wordt.
Wanneer je jezelf hoort zeggen:
“Het hoort erbij.”
“Ik kan dit nu niet laten vallen.”
“Dit is mijn verantwoordelijkheid.”
“Ze rekenen op mij.”
Dan ben je niet meer loyaal uit overtuiging.
Dan ben je loyaal uit identificatie.
En dat verschil is fundamenteel.
De verwarring tussen verantwoordelijkheid en zelfopoffering
Veel leidinggevenden verwarren loyaliteit met verantwoordelijkheid.
Ze denken dat trouw zijn betekent dat je alles moet dragen.
Dat je je eigen grenzen moet opschuiven.
Dat je moet blijven staan, ook wanneer het intern schuurt.
Maar verantwoordelijkheid vraagt niet dat jij jezelf verlaat.
Sterker nog: Zodra loyaliteit je kernwaarden verdringt, verliest je leiderschap zijn integriteit.
En dat voel je.
In mijn artikel Kernwaarden zijn geen lijstje, maar een grens werk ik uit waarom loyaliteit pas volwassen wordt wanneer je weet wat je niet meer accepteert, ook niet wanneer de druk oploopt.
Het stille loyaliteitsconflict
Het loyaliteitsconflict is zelden zichtbaar voor anderen.
Aan de buitenkant functioneer je.
Aan de binnenkant verschuif je.
Je verdedigt een besluit waar je innerlijk niet volledig achter staat.
Je houdt een team bij elkaar terwijl je zelf spanning absorbeert.
Je blijft diplomatiek terwijl je eigenlijk helder wilt zijn.
Dat kost energie.
Niet omdat loyaliteit verkeerd is.
Maar omdat zij niet meer in balans is.
Wanneer loyaliteit je identiteit overneemt
Loyaliteit wordt problematisch wanneer zij je identiteit begint te bepalen.
Wanneer je jezelf vooral ziet als:
degene die het draagt
degene die het oplost
degene die het bij elkaar houdt
Dan wordt loslaten bedreigend.
Want wie ben jij nog zonder die rol?
En precies daar ontstaat de frictie.
De volwassen vorm van loyaliteit
Volwassen loyaliteit betekent:
Trouw zijn aan de bedoeling.
Niet aan elk besluit.
Trouw zijn aan het grotere geheel.
Niet aan elke verwachting.
Trouw zijn aan je waarden.
Ook wanneer dat spanning oplevert.
Dat vraagt moed.
Want volwassen loyaliteit betekent soms dat je nee zegt.
Dat je een grens trekt.
Dat je iets niet langer verdedigt.
Niet uit ontrouw.
Maar uit integriteit.
Loyaliteit zonder verlies van jezelf
De vraag is dus niet of je loyaal moet zijn.
De vraag is: aan wie of wat ben jij in de eerste plaats loyaal?
Aan de organisatie?
Aan je rol?
Aan verwachtingen?
Of aan je kernwaarden?
Loyaliteit die je kernwaarden versterkt, bouwt leiderschap.
Loyaliteit die je kernwaarden verdringt, ondermijnt het.
En dat verschil voel je in je energie.
Afsluiting
Waar heb jij loyaliteit verward met zelfopoffering?
En wat zou er gebeuren als je loyaliteit opnieuw definieert vanuit je kernwaarden in plaats van vanuit je rol?
Leiderschap vraagt trouw.
Maar de eerste trouw is niet aan de organisatie.
De eerste trouw is aan je eigen standaard.
Zonder die standaard
wordt loyaliteit langzaam verlies van jezelf.
René Rensen I De Onderwijskapitein
" Loyaliteit wordt problematisch wanneer zij je identiteit begint te bepalen."
René Rensen