Voor schoolleiders die voelen dat harder werken niet langer het antwoord is en die willen ontdekken wat eindverantwoordelijkheid werkelijk van hen vraagt.
Je hebt geen werkdrukprobleem
Je hebt een leiderschapsprobleem
Je bent gaan geloven dat eindverantwoordelijkheid betekent dat jij moet oplossen, controleren en bewaken wat niet van jou is.
Juist daar ontstaan werkdruk, afhankelijkheid en leiderschap dat steeds verder af komt te staan van wat een school écht nodig heeft.
Mijn visie op leiderschap
Schoolleiders lopen niet vast omdat zij onvoldoende competent zijn.
Ze lopen vast omdat zij onderweg een vorm van leiderschap zijn gaan ontwikkelen waarin steeds meer verantwoordelijkheid bij hen terechtkomt.
Dat lijkt betrokken.
Maar ondermijnt precies wat zij proberen te creëren:
vertrouwen,
eigenaarschap,
ontwikkeling,
en duurzame onderwijskwaliteit.
Mijn werk draait om één fundamentele vraag:
Wat vraagt eindverantwoordelijkheid écht van een schoolleider?
“Ik dacht lange tijd dat mijn agenda gewoon bij de functie hoorde,
totdat ik zag hoeveel ik zelf bleef opvangen en oplossen
zonder daar echt voor te kiezen.
Pas toen ik daarmee stopte, veranderde mijn werkweek.
Mijn agenda is nog steeds vol,
maar niet meer met alles wat niet van mij is.
Ik werk weer binnen werktijd
en neem ’s avonds niets meer mee naar huis.”
Claudia
Schoolleider PO
“Ik redde het altijd wel tot de vakantie, maar merkte dat het me steeds meer kostte.
Niet alleen in tijd, maar vooral in hoe ik mijn rol invulde.
Ik bleef oplossen en opvangen,
zonder dat er echt iets veranderde.
Pas toen ik daarmee stopte,
veranderde mijn werkweek.
Ik werk niet minder, maar wel anders.
En dat merk ik elke dag"
Mark
Afdelingsleider VO
“Mijn agenda is niet leeg,
maar wel van mij.
Ik maak andere keuzes
en laat liggen wat niet van mij is.
Daardoor voel ik minder druk
en werk ik weer binnen mijn eigen grenzen.
Ik heb weer ruimte om vooruit te denken in plaats van alleen maar bij te sturen.
En wat nog het fijnste is: 's avonds ben ik er voor mijn partner en kinderen."
Linda
Schoolleider PO
Werk met mij
Ontdek waar jij nog aan het oplossen bent terwijl je denkt dat je leidinggeeft.
Doorbreek de patronen die jou gevangen houden in een rol die steeds operationeler wordt.
Leer verantwoordelijkheid laten waar die hoort, ook wanneer dat spanning oproept.
Ontdek wat eindverantwoordelijkheid werkelijk van een schoolleider vraagt.
“Dit traject gaat niet over beter plannen, maar over stoppen met werk doen dat niet van jou is.
Sindsdien maak ik andere keuzes en blijft mijn werkweek niet meer uitlopen.
Ik werk anders. En dat voel ik elke dag.”
Marlies, locatieleider PO
Zo voelt leiderschap wanneer het fundament klopt
Je bent klaar met hoe het op dit moment gaat. Klaar met het gevoel dat je constant moet oppakken, zoeken, switchen of jezelf opnieuw moet uitvinden. Je wilt leidinggeven vanuit wie jij bent, niet omdat een ander jou verantwoordelijk maakt voor wat van hem/haar is.
Je wilt:
Niet langer de behoefte voelen om overal tussen te springen.
Niet omdat je onverschillig bent geworden, maar omdat je weet dat betrokkenheid niet hetzelfde is als verantwoordelijkheid overnemen. Je kunt aanwezig zijn zonder alles naar je toe te trekken.
Rust ervaren zonder voortdurend controle te hoeven houden.
Je weet wat van jou is en wat niet. Daardoor ontstaat ruimte om leiding te geven aan wat werkelijk jouw aandacht vraagt, in plaats van voortdurend te reageren op wat anderen laten liggen.
Professionals vertrouwen, ook wanneer de uitkomst onzeker is.
Vertrouwen is niet langer iets wat geldt zolang alles goed gaat. Juist wanneer controle aantrekkelijk wordt, kies je ervoor verantwoordelijkheid te laten waar die hoort.
Eindverantwoordelijk zijn zonder overal verantwoordelijk voor te zijn.
Je voelt de zwaarte van je rol, maar draagt niet langer lasten die niet van jou zijn. Dat maakt leiderschap lichter zonder dat het minder serieus wordt.
Dat je team niet automatisch naar jou kijkt wanneer het spannend wordt.
Mensen nemen initiatief. Durven besluiten te nemen. Gaan moeilijke gesprekken niet uit de weg. Niet omdat jij harder stuurt, maar omdat jij verantwoordelijkheid niet voortdurend terug naar jezelf trekt.
Dat je agenda niet langer wordt bepaald door de problemen van anderen.
Je hebt weer ruimte om na te denken over de ontwikkeling van het onderwijs, de koers van de school en de kwaliteit van leren. Je werkt meer aan de school dan in de school.
Jezelf niet voortdurend bewijzen als leidinggevende.
Je positie komt niet langer voort uit beschikbaarheid, controle of oplossen. Je positie ontstaat doordat je helder bent over wat jouw verantwoordelijkheid is en wat niet.
Spanning verdragen zonder haar direct op te lossen.
Je begrijpt dat groei, eigenaarschap en professionele ontwikkeling ongemak vragen. Daardoor hoef je niet iedere vorm van spanning onmiddellijk weg te organiseren.
Dit is geen droom. Dit is wat er gebeurt als je fundament staat. En dat is precies waar ik mee begin.
Hi, ik ben René
Ik geloof dat veel schoolleiders niet vastlopen omdat zij hun werk niet goed doen.
Zij lopen vast omdat zij verantwoordelijkheid zijn gaan dragen die nooit van hen geweest is.
Dat gebeurt zelden bewust.
Integendeel.
De meeste leidinggevenden doen het vanuit betrokkenheid. Vanuit de wens om kwaliteit te bewaken, hun team te ondersteunen en problemen voor te zijn voordat ze groter worden.
Deze website onderzoekt leiderschap in organisaties vanuit drie fundamentele perspectieven: drijfveren, verantwoordelijkheid en de manier waarop leidinggevenden omgaan met tijd, ritme en grenzen.
De belangrijkste artikelen over leiderschap in het onderwijs
Hier vind je alle andere artikelen die ik in de loop der jaren heb geschreven, maar die niet behoren tot de kennisbank
Alle rechten voorbehouden Copyright 2026 De Onderwijskapitein Privacy verklaring Algemene Voorwaarden