Wanneer aanpassen ongemerkt de norm wordt
Aanpassen wordt vaak gezien als een deugd.
Als iets wat hoort bij volwassen leiderschap. Bij professionaliteit. Bij kunnen schakelen tussen belangen, mensen en contexten.
Een goede leidinggevende, zo is het impliciete beeld, kan meebewegen.
Kan inschikken.
Kan rekening houden met alles en iedereen.
Liever luisteren of kijken?
Jij kiest hoe je deze inzichten tot je neemt.
🎙️ Podcast – beluister dit blog onderweg of tijdens een rustig moment, zodat je geen seconde verliest maar wel vooruitgang boekt.
🎥 Video – bekijk de kernpunten in een korte, krachtige video en ontdek hoe je direct verschil maakt in je leiderschap.
vervolg van het blog
En in veel situaties is dat ook waar. Afstemmen is een essentieel onderdeel van leiderschap. Wie niet kan luisteren, kan ook niet leiden.
Maar er is een kantelpunt.
Een punt waarop aanpassen niet langer een bewuste keuze is, maar een automatische reactie.
Een punt waarop meebewegen langzaam overgaat in verdwijnen.
Dit artikel gaat over dat moment.
Over waar aanpassen ophoudt ondersteunend te zijn en begint te ondermijnen.
En over waarom leiderschap precies daar begint: waar je stopt met aanpassen en weer durft te kiezen voor wat je draagt.
Wanneer aanpassen ongemerkt de norm wordt
Aanpassen begint zelden groot. Het sluipt erin.
Eerst pas je je aan om de relatie goed te houden. Daarna om ruis te voorkomen.
Later omdat het nu eenmaal makkelijker is dan telkens uitleggen waar je voor staat.
Je slikt iets in.
Je laat iets lopen.
Je denkt: dit is niet het moment.
En dat klopt ook. Soms is het niet het moment.
Maar wanneer dat moment structureel uitblijft, verandert er iets. Dan wordt aanpassen geen strategische keuze meer, maar de standaard. Niet omdat je dat zo wilt, maar omdat het rust geeft. Omdat het spanning voorkomt. Omdat het systeem er soepel op blijft draaien.
Wat verdwijnt, gebeurt niet met lawaai.
Het verdwijnt geruisloos.
De stille ruil die veel leidinggevenden maken
Veel leidinggevenden maken onbewust een ruil. Geen verkeerde, geen immorele ruil. Maar wel een kostbare.
Ze ruilen innerlijke helderheid in voor externe rust.
Eigen richting voor acceptatie.
Scherpte voor harmonie.
Niet omdat ze hun waarden niet meer belangrijk vinden.
Maar omdat die waarden ongemak beginnen te veroorzaken.
En ongemak vraagt iets.
Het vraagt dat je zichtbaar wordt. Dat je positie inneemt. Dat je risico neemt op frictie.
Aanpassen voelt dan rationeel. Verstandig zelfs.
Maar emotioneel begint het te schuren.
Want wat je inlevert, is niet één besluit of één uitspraak.
Het is het contact met wat jou drijft.
Aanpassen versus afstemmen
Hier zit een belangrijk onderscheid dat vaak over het hoofd wordt gezien.
Afstemmen gebeurt vanuit helderheid.
Je weet waar je staat en beweegt bewust mee, omdat het geheel daarom vraagt.
Aanpassen gebeurt vanuit spanning. Je schuift mee omdat blijven staan te veel kost.
Afstemmen heeft grenzen.
Aanpassen kent ze niet.
Het verschil zit niet in gedrag, maar in de binnenkant.
In de vraag of je beweegt vanuit keuze of vanuit vermijding.
Wie afstemt, blijft dragen.
Wie zich aanpast, legt zaken langzaam van zich af.
Wat er onder aanpassen verdwijnt
Wanneer aanpassen de norm wordt, veranderen drijfveren. Niet zichtbaar, maar voelbaar.
Waarden worden stiller.
Niet omdat ze er niet meer zijn, maar omdat ze niet meer aangesproken worden.
Je doet je werk nog steeds goed.
Je handelt correct.
Je bent professioneel.
Maar iets wordt functioneel waar het ooit bezield was.
Het werk kost meer energie. Niet omdat het zwaarder is, maar omdat het minder klopt.
Twijfel wordt niet uitgesproken, maar wel ervaren.
Je voelt dat je steeds minder hoeft te dragen, en precies dat maakt het leeg.
Wie zich voortdurend aanpast, hoeft inderdaad niets meer te dragen.
Maar verliest daarmee ook richting.
De prijs van blijven aanpassen
Die prijs wordt zelden direct betaald. Hij komt in lagen.
Voor de leidinggevende zelf ontstaat innerlijke vermoeidheid. Niet de vermoeidheid van drukte, maar van vervreemding. Het gevoel dat je veel doet, maar minder bent. Dat je functioneert, maar niet meer werkelijk staat.
Voor het team ontstaat onduidelijkheid. Mensen voelen dat er iets niet wordt gezegd. Dat beslissingen netjes zijn, maar niet altijd gedragen. Ze zoeken naar houvast, maar weten niet precies waar ze het moeten vinden.
Voor het systeem ontstaat schijnstabiliteit. Alles blijft lopen. Overleggen gaan door. Procedures kloppen. Maar wezenlijke beweging blijft uit.
Aanpassen houdt systemen draaiend.
Zelden gezond.
Leiderschap binnen The Premium Leadership Code
Binnen The Premium Leadership Code is aanpassen geen kernkwaliteit. Niet omdat aanpassen verkeerd is, maar omdat het zonder innerlijke herijking leegloopt.
Wat hier centraal staat, is dragen.
Kiezen.
Begrenzen.
Leiderschap begint niet bij gelijk krijgen, maar bij zichtbaar durven zijn in waar je voor staat. Ook als dat spanning oproept. Ook als dat tijdelijk onrust veroorzaakt.
Niet aanpassen vraagt geen hardheid.
Het vraagt moed.
Moed om te blijven staan wanneer meebewegen comfortabeler is.
Moed om iets te laten schuren, zodat het weer betekenis krijgt.
De moed om weer te kiezen
Kiezen voor wat je draagt betekent niet dat je altijd je zin krijgt.
Het betekent ook niet dat je star wordt of doordrukt.
Het betekent dat je jezelf niet langer onzichtbaar maakt om de rust te bewaren.
Het vraagt dat je spanning verdraagt.
Dat je accepteert dat niet iedereen het prettig vindt.
Dat je bereid bent om tijdelijk ongemak te laten bestaan.
Maar die moed levert iets op.
Richting.
Geloofwaardigheid.
Innerlijke rust.
Niet de rust van vermijden, maar de rust van kloppen.
Wanneer leidinggevenden weer kiezen voor wat zij dragen, worden drijfveren weer hoorbaar. Waarden krijgen opnieuw gewicht. Niet als woorden, maar als keuzes die zichtbaar zijn in gedrag.
Een spiegel, geen handleiding
Misschien herken je dit.
Misschien roept het weerstand op.
Misschien voel je vooral vermoeidheid.
Niet om te corrigeren.
Niet om jezelf te verbeteren.
Maar om eerlijk te kijken.
Waar pas jij je aan terwijl je eigenlijk iets anders weet?
Wat lever je daarmee in, zonder het hardop te zeggen?
En wat vraagt dit moment van jou, niet als verbinder, maar als leidinggevende?
Deze vragen vragen geen snelle antwoorden.
Ze vragen aanwezigheid.
Terug naar dragen
Dit artikel is geen pleidooi voor eigenwijsheid. En ook niet voor starheid.
Het is een uitnodiging om opnieuw te kiezen voor dat wat je draagt.
Want leiderschap begint niet bij aanpassen.
Het begint waar je stopt met meebewegen en weer richting durft te geven.
Daar worden drijfveren weer voelbaar. Daar krijgen kernwaarden hun functie terug.
En daar ontstaat leiderschap dat niet alleen klopt voor de context,
maar ook voor degene die het draagt.
Waar dit thema over gaat:
Dit artikel staat niet op zichzelf.
Het maakt deel uit van een bredere verkenning naar wat leiderschap draagt wanneer druk toeneemt.
In deze artikelen verdiep ik diezelfde laag verder:
👉 Waarom professionaliteit soms een dekmantel is
👉 Werken vanuit je kernwaarden: Kompas of comfortabele valkuil?
Waar dit werk over gaat:
Drijfveren en kernwaarden zijn geen reflectie laag.
Ze bepalen hoe jij verantwoordelijkheid neemt, keuzes maakt en tijd ervaart.
Wie deze laag serieus neemt, ontdekt dat leiderschap niet begint bij oplossingen, maar bij het opnieuw innemen van positie, ook wanneer dat schuurt.
Als je voelt dat dit raakt aan waar jij nu staat als leidinggevende,
dan is dit werk voor jou bedoeld.
Voor leidinggevenden die verantwoordelijkheid niet langer willen verwarren met alles dragen.
Geen marketing.
Wel mails die blijven hangen.
René Rensen I De Onderwijskapitein
" Wanneer leidinggevenden weer kiezen voor wat zij dragen, worden drijfveren weer hoorbaar. Waarden krijgen opnieuw gewicht. Niet als woorden, maar als keuzes die zichtbaar zijn in gedrag."
René Rensen