Wanneer leiderschap zijn richting verliest: Over wat er gebeurt als drijfveren te lang genegeerd worden

vervolg van het blog

Veel leidinggevenden blijven uitstekend functioneren terwijl dit proces zich voltrekt. Ze dragen verantwoordelijkheid, maken beslissingen, houden het systeem draaiende. Van buitenaf is er weinig reden tot zorg. Van binnen voelt het anders.

Niet dramatisch.
Wel vlakker.
Minder bezield.

Het verliezen van richting in leiderschap is geen crisis. Het is een verschuiving. En juist omdat het zo subtiel verloopt, blijft het vaak lang onbenoemd.

Wanneer leiderschap vooral nog functioneert

Op het moment dat leiderschap zijn richting begint te verliezen, verandert het karakter van het werk. Niet zichtbaar, maar voelbaar. Leiderschap wordt functioneel.

De nadruk komt te liggen op oplossen, afstemmen, reageren. De dagen vullen zich met wat nodig is, wat moet, wat vraagt om aandacht. Verantwoordelijkheid wordt gedragen, maar steeds vaker zonder innerlijke betrokkenheid.

Niet omdat de leider onverschillig is geworden.
Maar omdat het werk steeds minder verbonden voelt met wat hem of haar ooit dreef.

Er ontstaat een subtiel verschil tussen goed presteren en goed leidinggeven. Tussen loyaal zijn aan de rol en trouw blijven aan jezelf. Dat verschil wordt zelden uitgesproken, maar het wordt wel gevoeld.

In energie.
In motivatie.
In de manier waarop keuzes worden gemaakt.

Drijfveren verdwijnen niet, ze raken bedekt

Drijfveren zijn geen enthousiasme en geen motivatieboost. Het zijn de onderliggende waarden en overtuigingen die richting geven aan waarom iemand dit werk doet en hoe hij of zij het wil doen.

Aan het begin van een loopbaan zijn die drijfveren vaak vanzelfsprekend aanwezig. Ze zijn impliciet. Niet altijd benoemd, maar wel leidend. Ze sturen keuzes, bepalen waar iemand voor staat en wat niet meer klopt.

Onder druk veranderen drijfveren niet. Ze raken bedekt.

Door verwachtingen.
Door verantwoordelijkheden.
Door aanpassing.

Wat ooit richting gaf, schuift langzaam naar de achtergrond. Niet omdat het minder belangrijk is geworden, maar omdat er geen ruimte meer lijkt om ernaar te leven.

Dat proces is zelden bewust. En precies daarom is het zo hardnekkig.

Het kantelpunt dat nauwelijks wordt herkend

Er is een moment waarop veel leidinggevenden beginnen te voelen dat iets niet meer klopt. Niet scherp genoeg om er woorden aan te geven, wel duidelijk genoeg om te merken dat het schuurt.

Werk kost meer energie dan voorheen.
Beslissingen voelen zwaarder.
Plezier wordt minder vanzelfsprekend.

Sommigen worden cynischer. Anderen trekken zich juist meer terug. Weer anderen gaan nog harder werken, in de hoop het gevoel te herstellen dat ooit vanzelf kwam.

Dit is geen teken van zwakte. Het is een signaal.

Een signaal dat er een discrepantie is ontstaan tussen wie iemand is als leider en hoe hij of zij dagelijks functioneert.

Zolang dat signaal wordt genegeerd, wordt het verschil groter.

Waarom techniek dit niet oplost

In deze fase wordt vaak gezocht naar oplossingen op het niveau van techniek. Beter plannen. Strakker organiseren. Andere prioriteiten stellen.

Dat helpt soms tijdelijk. Maar het raakt zelden de kern.

Want wat hier speelt, is geen efficiëntieprobleem. Het is een betekenisprobleem.

Het verliezen van richting ontstaat niet doordat iemand zijn werk niet aankan, maar doordat het werk steeds verder af komt te staan van de innerlijke standaard waar iemand naar wil leven.

Zolang die standaard onduidelijk is of wordt genegeerd, blijft elke technische oplossing oppervlakkig. De vorm verandert, maar de leegte blijft.

Richting hervinden vraagt geen nieuwe antwoorden

Wanneer leiderschap zijn richting verliest, ontstaat vaak de neiging om iets nieuws te zoeken. Een andere visie. Een nieuw doel. Een nieuwe aanpak.

Maar richting hervinden begint zelden bij toevoegen.

Het begint bij herinneren.

Herinneren wat je ooit dreef.
Waar je voor stond.

Welke waarden niet onderhandelbaar waren, maar langzaam toch zijn verschoven.

Dat vraagt geen snelle actie, maar vertraging. Geen optimalisatie, maar eerlijk kijken. Niet naar wat er beter kan, maar naar wat er ontbreekt.

Voor veel leidinggevenden is dat geen comfortabele beweging. Maar het is wel een noodzakelijke.

Het verliezen van richting is geen einde, maar een beginpunt

Wanneer leiderschap zijn richting verliest, betekent dat niet dat het leiderschap faalt. Het betekent dat het zijn fundament heeft losgelaten.

En juist daar ligt een mogelijkheid.

Niet om terug te gaan naar hoe het was.
Maar om opnieuw te kiezen hoe het wil zijn.

Leiderschap dat opnieuw geworteld raakt in drijfveren en kernwaarden, wordt niet lichter omdat de verantwoordelijkheid afneemt. Het wordt lichter omdat de richting weer klopt.

Dat verschil is voelbaar.
Voor de leidinggevende zelf.
En voor iedereen die met hem of haar werkt.

Ontvang mijn inzichten over leiderschap, verantwoordelijkheid, tijd en je drijfveren in je inbox.

Geen marketing. Wel verdieping.

>>> Inschrijven