Loyaliteit is in het onderwijs een deugd waar zelden vraagtekens bij worden gezet.
Je staat achter je team.
Je begrijpt hun werkdruk.
Je weet hoe complex het speelveld is waarin zij dagelijks moeten functioneren.
En precies daarom wordt loyaliteit zelden begrensd.
Liever luisteren of kijken?
Jij kiest hoe je deze inzichten tot je neemt.
🎙️ Podcast – beluister dit artikel onderweg of tijdens een rustig moment,
zodat je geen seconde verliest, maar wel vooruitgang boekt.
🎥 Video – bekijk de kernpunten in een korte, krachtige video en ontdek hoe je
direct verschil maakt in je leiderschap.
Vervolg van het artikel
Wat begint als betrokkenheid, kan ongemerkt verschuiven naar het beschermen van volwassenen tegen verantwoordelijkheid.
Waar het concreet misgaat
Je stelt een besluit over taakverdeling uit, omdat je weet dat het weerstand zal oproepen.
Je verzacht feedback, omdat iemand het al zo zwaar heeft.
Je neemt een deel van een project zelf over, omdat je de kwaliteit niet wilt laten afhangen van iemand die het spannend vindt.
Je plant nog een extra overlegmoment in, omdat je draagvlak belangrijk vindt.
En terwijl jij dit alles doet vanuit loyaliteit, gebeurt er iets onder de oppervlakte.
Het team leert dat jij uiteindelijk corrigeert.
Dat jij opvangt wat schuurt.
Dat jij de spanning draagt.
En precies daar begint je positie te verschuiven.
De verwarring tussen trouw en vermijding
Veel leidinggevenden noemen dit loyaal leiderschap.
Maar loyaliteit wordt problematisch wanneer zij een manier wordt om teleurstelling te voorkomen in plaats van verantwoordelijkheid te verhelderen.
Wanneer jij een besluit uitstelt om de relatie goed te houden, leer je het team niet omgaan met spanning.
Wanneer jij taken overneemt om iemand te ontzien, leer je het team niet omgaan met volwassenheid.
Wanneer jij begrip boven begrenzing plaatst, blijft de norm vaag.
Intentie is niet doorslaggevend in leiderschap.
Effect is dat wel.
Wat je beschermt, blijft afhankelijk
Zolang jij het ongemak uit de lucht haalt voordat het zichtbaar wordt, hoeft niemand anders te groeien.
Zolang jij de scherpe randjes gladstrijkt, blijft het systeem afhankelijk van jouw loyaliteit.
Zolang jij verantwoordelijkheid blijft compenseren met begrip, blijft de druk bij jou landen.
En dan ontstaat een patroon waarin jij moreel gelijk hebt, maar structureel uitgeput raakt.
Niet omdat je te weinig kunt.
Maar omdat je te veel opvangt.
Loyaliteit als excuus om niet te kiezen
Soms is loyaliteit niet deugdzaam, maar comfortabel.
Ze geeft je het gevoel dat je zorgvuldig bent.
Dat je rekening houdt met iedereen.
Dat je geen harde leider bent.
Maar onder die zorgvuldigheid kan besluiteloosheid schuilgaan.
Want kiezen betekent dat iemand teleurgesteld raakt.
Kiezen betekent dat verwachtingen botsen.
Kiezen betekent dat jij niet langer iedereen tevreden houdt.
En precies daar schuurt loyaliteit met positie.
De prijs die je betaalt
Wie iedereen loyaal wil blijven, verliest op termijn helderheid.
Je agenda raakt voller omdat jij blijft bijspringen.
Je besluiten worden zwaarder omdat je steeds meer belangen probeert te verenigen.
Je energie verschuift van richting geven naar spanning managen.
En je team leert dat jij uiteindelijk de buffer bent.
Een buffer stabiliseert.
Een leider zet richting.
Dat verschil is fundamenteel.
Positie vraagt een andere vorm van trouw
Loyaliteit met positie betekent dat je trouw bent aan je rol, niet aan ieders comfort.
Dat je begrijpt waar weerstand vandaan komt, maar het besluit toch neemt.
Dat je nabij blijft, zonder verantwoordelijkheid over te nemen.
Dat je ruimte geeft, zonder je norm te laten vervagen.
Dat levert spanning op.
Goed.
Spanning is geen fout.
Spanning is informatie.
Teleurstelling is vaak het eerste signaal dat verantwoordelijkheid weer op de juiste plek landt.
Dit artikel staat niet op zichzelf
Het raakt aan de fundamentele vraag wat werkelijk van jou is als leider, een onderscheid dat ik uitgebreider uitwerk in het ankerartikel Goed leiderschap is niet alles dragen, maar weten wat van jou is.
Wie voelt dat hier meer onder zit, leest daar verder:
https://www.onderwijskapitein.nl/goed-leiderschap-is-niet-alles-dragen
Waar noem jij het loyaliteit, terwijl je in werkelijkheid spanning vermijdt?
En wat gebeurt er in jouw team zolang jij die spanning blijft dragen?
Laat die vraag niet te snel los.

René Rensen I De Onderwijskapitein
" Maar loyaliteit wordt problematisch wanneer zij een manier wordt om teleurstelling te voorkomen in plaats van verantwoordelijkheid te verhelderen."
René Rensen