Wanneer afstemming zelfstandigheid vervangt

Vervolg van het artikel

En precies daar begint iets te verschuiven.

Want wanneer handelen afhankelijk wordt van afstemming, verschuift eigenaarschap ongemerkt naar het moment waarop die afstemming plaatsvindt.

Afstemming lijkt te verbinden, maar kan ook vertragen

Afstemming wordt vaak ingezet om ruis te voorkomen, om ervoor te zorgen dat iedereen aangehaakt blijft en om besluiten beter te laten landen, maar wanneer afstemming structureel voorafgaat aan handelen, ontstaat er een patroon waarin beweging afhankelijk wordt van overleg.

Niet omdat dat expliciet zo is afgesproken.

Maar omdat het logisch voelt om eerst af te stemmen voordat er iets gebeurt.

En daarmee vertraagt wat ook zonder afstemming had kunnen ontstaan.

Niet zichtbaar.

Maar wel voelbaar.

Waar afstemming nodig blijft, ontstaat afhankelijkheid

Wanneer medewerkers het gevoel krijgen dat zij eerst moeten afstemmen voordat zij kunnen handelen, verschuift hun verantwoordelijkheid naar het moment waarop die afstemming plaatsvindt, omdat zij hun handelen daarop gaan afstemmen.

Niet omdat zij het niet kunnen.

Maar omdat het systeem hen dat aanleert.

En precies daar ontstaat afhankelijkheid.

Niet als bewuste keuze.

Maar als logisch gevolg van wat steeds opnieuw gebeurt.

Afstemming is niet het probleem, maar het ritme wel

Afstemming op zichzelf is niet het probleem.

Sterker nog, het kan helpend zijn om richting te houden en verbinding te creëren.

Maar wanneer afstemming een vast onderdeel wordt van elk besluit, elke stap en elke beweging, verandert het van hulpmiddel in voorwaarde.

En daarmee wordt het onderdeel van het ritme dat gedrag stuurt.

Niet omdat iemand dat zo heeft bedoeld.

Maar omdat het zo is gegroeid.

Wat je niet onderbreekt, blijft bepalend

Veel leidinggevenden proberen meer eigenaarschap te creëren door het gesprek aan te gaan, door verwachtingen uit te spreken of door medewerkers te stimuleren om zelf besluiten te nemen, terwijl het onderliggende ritme waarin afstemming noodzakelijk blijft ongemoeid blijft.

Zolang dat ritme niet verandert, verandert het gedrag beperkt.

Want wat blijft terugkomen, blijft richting geven.

In het ankerartikel binnen dit thema werk ik verder uit hoe dit soort patronen zichtbaar maken wat je als leidinggevende in de loop van de tijd bent gaan accepteren als standaard.

👉 Lees hier het artikel Je ritme laat zien wat je accepteert als standaard

Wanneer afstemming zelfstandigheid vervangt

Leiderschap vraagt daarom niet alleen om duidelijkheid over verwachtingen, maar om het vermogen om te zien waar afstemming een plek heeft gekregen die niet meer helpend is en om daar een grens aan te stellen.

Niet alles hoeft afgestemd te worden.

En niet alles wordt beter door het samen te bespreken.

Soms ontstaat eigenaarschap juist wanneer afstemming niet langer vanzelfsprekend is.

In het vorige artikel binnen deze reeks lees je hoe overleg een plek kan worden waar patronen blijven terugkomen en daarmee in stand worden gehouden.

👉 Lees hier Waarom overleg zelden oplost wat het in stand houdt

Afsluiting

Kijk eens naar waar binnen jouw school afstemming altijd nodig lijkt en vraag jezelf niet af hoe je het beter organiseert, maar of het daar nog thuishoort.