kennisbank > leiderschap en verantwoordelijkheid > de meeste schoolleiders hebben geen werkdrukprobleem ze hebben een leiderschapsprobleem
Dat klinkt ongemakkelijk.
Zeker in een tijd waarin schoolleiders structureel overbelast zijn, agenda’s uitpuilen en de druk vanuit alle kanten toeneemt. Toch is dat precies wat ik dagelijks zie gebeuren.
Niet alleen op scholen.
Maar vooral in het gedrag van leidinggevenden zelf.
Liever luisteren of kijken?
Jij kiest hoe je deze inzichten tot je neemt.
🎙️ Podcast – beluister dit artikel onderweg of tijdens een rustig moment,
zodat je geen seconde verliest, maar wel vooruitgang boekt.
🎥 Video – bekijk de kernpunten in een korte, krachtige video en ontdek hoe je
direct verschil maakt in je leiderschap.
Vervolg van het artikel
De meeste schoolleiders denken dat hun probleem werkdruk is.
Dat is niet zo.
Hun probleem is dat ze structureel verantwoordelijkheid overnemen die niet van hen is.
En zolang niemand dat benoemt, blijft iedereen zoeken naar oplossingen op de verkeerde plek.
Beschikbaar zijn is niet hetzelfde als leidinggeven
Veel schoolleiders zijn trots op hun betrokkenheid. Ze willen zichtbaar zijn, aanspreekbaar blijven en er zijn voor hun team, ouders en leerlingen. Dat voelt verantwoordelijk. Professioneel zelfs.
Maar precies daar gaat het vaak mis.
Want wat begint als betrokkenheid, eindigt regelmatig in voortdurend oplossen, overnemen en beschikbaar zijn voor alles en iedereen.
Je loopt van gesprek naar gesprek, schakelt continu tussen situaties die direct aandacht lijken te vragen en merkt ergens halverwege de dag dat het werk waarvoor jij werkelijk verantwoordelijk bent opnieuw is blijven liggen.
Niet omdat je te weinig uren hebt.
Maar omdat je gedurende de dag voortdurend hebt gekozen voor korte termijn opluchting in plaats van daadwerkelijk leidinggeven.
Veel schoolleiders noemen het betrokkenheid. In werkelijkheid houden ze controle.
Dat is misschien confronterend om te lezen.
Toch is het precies wat er gebeurt.
Wanneer je voortdurend inspringt, problemen oplost voordat anderen dat zelf kunnen doen en gesprekken overneemt die eigenlijk niet van jou zijn, creëer je een organisatie waarin alles uiteindelijk weer bij jou terugkomt.
En vervolgens noem je dat werkdruk.
Maar werkdruk is vaak niet het echte probleem.
Het echte probleem is dat veel leidinggevenden zichzelf onmisbaar maken en dat vervolgens ervaren als bewijs dat ze belangrijk werk doen.
Dat klinkt hard.
Maar kijk eerlijk naar je eigen werkweek.
Hoeveel van wat jij dagelijks oppakt had ook door iemand anders opgelost kunnen worden als jij het ongemak iets langer had verdragen?
Je voorkomt ongemak voor anderen en creëert daarmee overbelasting voor jezelf
Dat is de kern.
De meeste leidinggevenden lossen niet op omdat het noodzakelijk is. Ze lossen op omdat het sneller gaat, minder weerstand oplevert en direct rust geeft.
Voor anderen althans.
Want ondertussen schuift jouw eigen werk door naar de avonduren, naar het weekend en uiteindelijk naar de momenten waarop je eigenlijk zou moeten herstellen.
Je zit ’s avonds nog achter je laptop terwijl je gezin beneden zit en noemt dat de prijs van goed leiderschap.
Maar dat is het niet.
Het is de prijs van een patroon dat je zelf in stand houdt.
De onderwijssector heeft niet alleen een werkdrukprobleem. Ze heeft een overnamecultuur gecreëerd.
En dat systeem houdt zichzelf perfect in stand.
Teams raken gewend aan leidinggevenden die overal direct op reageren. Ouders verwachten steeds snellere beschikbaarheid. Problemen worden automatisch doorgeschoven naar degene die het toch wel oplost.
En schoolleiders? Die raken steeds verder verwijderd van hun eigenlijke rol.
Niet omdat ze incompetent zijn.
Maar omdat ze jarenlang beloond zijn voor gedrag dat hun leiderschap langzaam ondermijnt.
Goed leidinggeven voelt in het begin inefficiënt
Dat is de waarheid waar bijna niemand het over heeft.
Werkelijk leidinggeven betekent namelijk dat je niet direct ingrijpt, dat je verantwoordelijkheid laat waar die hoort en dat je accepteert dat anderen soms keuzes maken die jij zelf anders zou maken.
Dat voelt ongemakkelijk.
Soms zelfs onverantwoord.
Maar precies daar ontstaat volwassen leiderschap.
Niet in sneller oplossen.
Maar in het verdragen van het ongemak dat ontstaat wanneer jij iets niet overneemt.
Daarom veranderen zoveel leidinggevenden uiteindelijk niets
Niet omdat ze het niet begrijpen.
Maar omdat inzicht nauwelijks iets verandert zolang gedrag op de cruciale momenten hetzelfde blijft.
Vrijwel iedere schoolleider herkent dit patroon zodra het benoemd wordt. Maar herkennen is iets totaal anders dan daadwerkelijk stoppen met oplossen op het moment dat iemand een probleem jouw kant op schuift.
Daar zit het echte werk.
Niet in kennis.
Maar in gedrag.
Leiderschap begint op het moment dat jij stopt met overnemen
Niet morgen.
Niet wanneer het rustiger wordt.
Niet na de volgende vakantie.
Maar precies op het moment waarop iemand iets bij jou neerlegt en jij besluit het niet automatisch over te nemen.
Dat is waar leiderschap zichtbaar wordt.
Niet in grote visiesessies of beleidsplannen, maar in de dagelijkse microkeuzes waarmee jij bepaalt of je blijft oplossen of daadwerkelijk gaat leidinggeven.
Daarom heb ik The Leadership Reality Check ontwikkeld
Omdat veel leidinggevenden hun patroon pas echt zien wanneer iemand het scherp benoemt.
Niet in abstracte managementtaal.
Niet in theorie.
Maar in herkenbare situaties uit hun dagelijkse praktijk.
In The Leadership Reality Check ontdek je waar jij nog steeds aan het oplossen bent terwijl je denkt dat je leidinggeeft.
Voor wie klaar is om verder te gaan dan inzicht alleen
In The Premium Leadership Code gaat het niet over nóg meer kennis opdoen over leiderschap.
Het gaat over het doorbreken van gedrag dat jou gevangen houdt in een rol die steeds operationeler wordt, terwijl je diep vanbinnen weet dat je daar niet voor bedoeld bent.
Want uiteindelijk is dat de echte vraag:
Blijf je verantwoordelijkheid overnemen omdat het vertrouwd voelt?
Of durf je het ongemak te verdragen dat hoort bij werkelijk leidinggeven?
Dat is het verschil tussen druk bezig zijn als leidinggevende en daadwerkelijk leidinggeven.

René Rensen I De Onderwijskapitein
" Het gaat over het doorbreken van gedrag dat jou gevangen houdt in een rol die steeds operationeler wordt, terwijl je diep vanbinnen weet dat je daar niet voor bedoeld bent."
René Rensen