Nee zeggen is een vorm van leiderschap
home > kennisbank > tijd, ritme en grenzen > nee zeggen is een vorm van leiderschap
Betrokken leidinggevenden vinden nee zeggen moeilijk.
Veel leidinggevenden herkennen het moment waarop iemand iets vraagt en zij vrijwel automatisch instemmen.
Een overleg bijwonen.
Even meedenken over een vraagstuk.
Een besluit nog een keer bekijken.
Liever luisteren of kijken?
Jij kiest hoe je deze inzichten tot je neemt.
🎙️ Podcast – beluister dit artikel onderweg of tijdens een rustig moment,
zodat je geen seconde verliest, maar wel vooruitgang boekt.
🎥 Video – bekijk de kernpunten in een korte, krachtige video en ontdek hoe je
direct verschil maakt in je leiderschap.
Vervolg van het artikel
Het voelt vaak logisch om ja te zeggen. Niet omdat het altijd noodzakelijk is, maar omdat betrokken leidinggevenden het moeilijk vinden om iets af te wijzen wanneer een collega hun hulp vraagt.
In organisaties waar samenwerking belangrijk is, voelt een nee soms zelfs ongepast.
Toch heeft die reflex een effect.
Elke keer dat een leidinggevende ja zegt, maakt hij ruimte in zijn agenda voor iets nieuws. En wanneer dat vaak gebeurt, groeit de agenda langzaam uit tot een verzameling van verwachtingen.
Ja zeggen voelt behulpzaam
De reden dat leidinggevenden vaak ja zeggen is zelden gebrek aan overzicht.
Het is meestal betrokkenheid.
Een leidinggevende wil ondersteunen, wil voorkomen dat een probleem blijft liggen en wil laten zien dat hij beschikbaar is voor zijn team.
Ja zeggen voelt daarom behulpzaam.
Maar precies daar ontstaat een spanningsveld. Want hoe vaker een leidinggevende beschikbaar is, hoe vanzelfsprekender zijn beschikbaarheid wordt.
Mensen wennen eraan dat hun vraag wordt opgepakt.
En zo kan een behulpzame houding langzaam veranderen in een patroon waarin steeds meer vragen bij de leidinggevende terechtkomen.
Nee zeggen doorbreekt verwachtingen
Wanneer een leidinggevende voor het eerst bewust nee zegt, gebeurt er vaak iets opvallends.
De ander kijkt verrast. Soms zelfs teleurgesteld.
Niet omdat de vraag onredelijk was, maar omdat de verwachting inmiddels anders is geworden.
De leidinggevende was immers altijd beschikbaar.
Daarom voelt nee zeggen voor veel leidinggevenden ongemakkelijk. Niet omdat het inhoudelijk onjuist is, maar omdat het een bestaande gewoonte doorbreekt.
Het confronteert een organisatie met een nieuwe realiteit.
Niet elke vraag wordt automatisch opgepakt.
Nee zeggen vraagt positie
Leiderschap betekent niet dat je overal bij betrokken bent.
Het betekent dat je duidelijk maakt waar jouw rol begint en waar zij eindigt.
En precies daarom is nee zeggen soms noodzakelijk.
Niet om afstand te nemen van een team, maar om verantwoordelijkheid op de juiste plek te laten liggen.
Wanneer een leidinggevende een vraag teruglegt waar zij hoort, ontstaat er ruimte voor anderen om zelf stappen te zetten.
Dat is niet minder betrokken.
Het is een andere vorm van betrokkenheid.
Een duidelijke nee schept ruimte
Veel leidinggevenden merken dat hun agenda pas verandert wanneer ze beginnen met begrenzen.
Niet door efficiënter te plannen, maar door duidelijker te kiezen.
Sommige overleggen verdwijnen.
Sommige vragen worden elders opgelost.
Sommige besluiten worden genomen zonder dat de leidinggevende erbij zit.
In het begin kan dat ongemakkelijk voelen.
Maar na verloop van tijd ontstaat er iets anders.
Meer verantwoordelijkheid in het team.
Meer ruimte in de agenda.
Meer aandacht voor de vragen die werkelijk leiderschap vragen.
Leiderschap wordt zichtbaar in wat je niet doet
Het interessante is dat leiderschap vaak zichtbaar wordt op momenten waarop een leidinggevende ergens bewust niet op ingaat.
Niet elk probleem oplossen.
Niet elk overleg bijwonen.
Niet elke vraag beantwoorden.
Door af en toe nee te zeggen, wordt duidelijk waar jouw rol werkelijk ligt.
En dat maakt leiderschap zichtbaar.
Afsluiting
Wanneer er deze week een vraag op je afkomt, probeer dan één moment bewust stil te staan voordat je antwoord geeft.
Niet met de vraag of je kunt helpen, maar met een andere vraag:
Is mijn ja hier werkelijk nodig?
Soms begint leiderschap precies op het moment dat je besluit nee te zeggen.
René Rensen I De Onderwijskapitein
" Elke keer dat een leidinggevende ja zegt, maakt hij ruimte in zijn agenda voor iets nieuws. En wanneer dat vaak gebeurt, groeit de agenda langzaam uit tot een verzameling van verwachtingen."
René Rensen